Jaarrekening

Algemeen

RAI Holding B.V. is statutair gevestigd te Amsterdam (Europaplein 24), Kamer van Koophandel nummer 33093880. Het boekjaar van de vennootschap loopt van 1 januari tot en met 31 december.

Activiteiten

RAI Holding B.V. is een holdingmaatschappij. De belangrijkste activiteiten van de RAI zijn zowel gericht op het accommoderen van de eigen evenementen, als het beschikbaar stellen van de faciliteiten aan derden ten behoeve van beurzen, congressen, corporate events, theaterproducties en niche events.

Continuïteit

Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.

Algemene waarderingsgrondslagen

De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met in Nederland algemeen aanvaarde grondslagen voor financiële verslaggeving en voldoet aan de wettelijke bepalingen inzake de jaarrekening zoals opgenomen in Titel 9 Boek 2 BW. De gehanteerde grondslagen voor waardering van activa en passiva zijn gedurende het huidige en vorige jaar consistent toegepast. De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling hebben betrekking op zowel de geconsolideerde als de vennootschappelijke jaarrekening.

Aandeelhoudersstructuur

De RAI Vereniging heeft een 75% belang in RAI Holding B.V. De resterende 25% van de aandelen is in handen van de Gemeente Amsterdam.

Consolidatiegrondslagen

Geconsolideerd worden de financiële gegevens van RAI Holding B.V. en al haar groepsmaatschappijen. Groepsmaatschappijen zijn deelnemingen waarin RAI Holding B.V. beleidsbepalende invloed op het beleid heeft. De overige deelnemingen worden niet geconsolideerd.

De financiële gegevens van gedurende het verslagjaar verkregen ondernemingen worden geconsolideerd vanaf het moment dat RAI Holding B.V. beslissende invloed heeft verkregen op het beleid van die ondernemingen tot aan het moment van beëindiging daarvan. Onderlinge transacties tussen vennootschappen die worden geconsolideerd worden geëlimineerd.

De vennootschap bezit 100% van de aandelen in de volgende deelnemingen: RAI Amsterdam B.V., Amsterdam; Arfora B.V., Amsterdam.

In deze deelnemingen zijn de resultaten verwerkt van de volgende indirecte deelnemingen (100%): RAI Solar Energy B.V., Amsterdam; Amsterdam RAI Catering B.V., Amsterdam; RAI USA, Inc., Delaware; Rui Ang Exhibition and Convention Co., Ltd., Shanghai; RAI TURKEY ULUSLARARASI FUARCILIK VE GOSTERI HIZMETLERI ITHALAT IHRACAT TICARET LIMITED SIRKETI, Istanbul. De vennootschap in Turkije is in 2016 opgericht. Daarnaast is het resultaat verwerkt van de volgende indirecte deelneming (50%): IBEX LLC, Maine USA.

Vreemde valuta

Als functionele valuta is aangemerkt de euro. Activa en passiva luidend in vreemde valuta worden omgerekend naar euro’s tegen de koersen per balansdatum. Transacties in vreemde valuta worden verantwoord tegen de valutakoersen op het moment van de transacties. De uit de omrekening voortvloeiende koersverschillen worden opgenomen in de winst- en verliesrekening.

Gebruik van schattingen

Bij het opstellen van de jaarrekening dient de leiding van RAI Holding B.V. overeenkomstig algemeen aanvaarde grondslagen voor de financiële verslaggeving bepaalde schattingen en veronderstellingen te doen die mede bepalend zijn voor de opgenomen bedragen. De feitelijke resultaten kunnen van deze schattingen afwijken.

De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.

Met ingang van  1 november 2016 heeft een schattingswijziging plaats gevonden inzake de levensduur van de geactiveerde erfpacht van 2018 naar 2066. Aangezien de levensduur verlengd is wordt de toekomstige afschrijvingstermijn hierop aangepast. Door de schattingswijziging is het resultaat voor belastingen over boekjaar 2016 € 34.348 hoger. Naar verwachting zal het resultaat voor belastingen in de volgende boekjaren circa € 206.087 hoger zijn als gevolg van de schattingswijziging.

Financiële instrumenten

Onder financiële instrumenten worden zowel de primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als de financiële derivaten verstaan. Voor de grondslagen van de primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de toelichting per balanspost.

RAI Holding B.V. past hedge-accounting toe op basis van documentatie per individuele hedgerelatie en documenteert de wijze waarop de hedgerelaties passen in de doelstellingen van het risicobeheer, de hedgestrategie en de verwachting aangaande de effectiviteit van de hedge.

Het effectieve deel van financiële derivaten die zijn toegewezen voor kostprijshedge-accounting, wordt tegen kostprijs gewaardeerd en het ineffectieve deel wordt tegen reële waarde gewaardeerd. De waardeveranderingen van de reële waarde van het ineffectieve deel worden direct in de winst- en verliesrekening verwerkt.

Grondslagen voor de waardering van activa en passiva

De waardering van activa en passiva geschiedt, voor zover bij de afzonderlijke posten in de toelichting niet anders is vermeld, tegen nominale waarde.

Immateriële vaste activa

Extern verworven beurstitels zijn gewaardeerd op kostprijs of lagere marktwaarde en worden afgeschreven over de economische levensduur, die wordt verondersteld maximaal 20 jaar te zijn.

Voor beurstitel IBEX wordt de economische levensduur verondersteld op maximaal 15 jaar.

Software wordt gewaardeerd tegen historische kostprijs en wordt afgeschreven over de economische levensduur die wordt verondersteld maximaal 10 jaar te zijn. Exploitatierechten zijn gewaardeerd tegen verkrijgingprijs en jaarlijks wordt hierop afgeschreven, gebaseerd op de duur van het recht.

Materiële vaste activa

Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingprijs, verminderd met een lineaire afschrijving gebaseerd op de economische levensduur en verminderd met eventuele bijzondere waardeverminderingen.

Onderhoudskosten voor gebouwen in eigendom worden direct ten laste van het resultaat verantwoord, dan wel geactiveerd en afgeschreven indien de activeringscriteria dit toestaan. Bij het bepalen van de afschrijving wordt rekening gehouden met een restwaarde. Deze restwaarde wordt in alle gevallen geacht nihil te zijn.

Financiële vaste activa

Deelnemingen waarbij invloed van betekenis wordt uitgeoefend op het zakelijke en financiële beleid worden gewaardeerd tegen de netto vermogenswaarde, bepaald op basis van de waarderingsgrondslagen van RAI Holding B.V. Deelnemingen waarbij geen invloed van betekenis wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs of lagere actuele waarde.

De vorderingen op en leningen aan deelnemingen alsmede de overige vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen.

Bijzondere waardeverminderingen vaste activa 

Jaarlijks wordt beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat immateriële, materiële en financiële vaste activa aan bijzondere waardeverminderingen onderhevig zijn. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van het actief hoger is dan de realiseerbare waarde ervan. In geval van bijzondere waardevermindering wordt het betreffende actief afgewaardeerd tot de realiseerbare waarde. Het verlies wordt direct als last verwerkt in de winst- en verliesrekening.

Vorderingen

De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

De vorderingen hebben, tenzij anders vermeld, een verwachte looptijd van maximaal één jaar.

Voorraden

De voorraden betreffen voornamelijk food & beverage producten en de waardering ervan geschiedt tegen verkrijgingprijs, voor zover nodig onder aftrek van een voorziening voor incourantheid.

Effecten

Effecten zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingprijs of lagere marktwaarde per balansdatum. Als marktwaarde geldt in principe de beurswaarde. Indien de verkoop op korte termijn zal plaatsvinden, geldt als marktwaarde de directe opbrengstwaarde.

Liquide middelen

De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de vennootschap.

Voorzieningen

Voorzieningen worden opgenomen voor alle in rechte afdwingbare dan wel feitelijke verplichtingen als gevolg van een gebeurtenis vóór balansdatum en waarvan het waarschijnlijk is dat voor de afwikkeling van die verplichtingen een uitstroom van middelen nodig is en de omvang daarvan betrouwbaar kan worden geschat.

Er wordt een voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen op basis van de per balansdatum geldende jubileumregeling, rekening houdend met blijfkans, toekomstige loonkostenontwikkeling en disconteringsvoet.

Voor bonusregelingen en winstdelingen op basis van de relevante prestatieregelingen wordt een verplichting opgenomen. De verplichting wordt verantwoord onder de kortlopende schulden.

Pensioenregeling

De onderneming heeft twee actieve pensioenregelingen voor haar werknemers. Voor medewerkers die voor 1 januari 2013 in dienst zijn getreden is een pensioenregeling getroffen die kwalificeert als een toegezegd-pensioenregeling, waarbij de toegezegde pensioenuitkeringen gebaseerd zijn op middelloon. Deze pensioenregeling is ondergebracht bij een pensioenverzekeraar en wordt in de jaarrekening verwerkt als toegezegde-bijdrageregeling, aangezien de verplichtingen uit hoofde van de uitvoering van deze pensioenregeling geheel herverzekerd zijn.

Voor medewerkers die vanaf 1 januari 2013 in dienst zijn getreden dan wel vrijwillig zijn overgestapt naar de nieuwe pensioenregeling, is een beschikbare premieregeling getroffen met het karakter van een premieovereenkomst. De verplichtingen van de onderneming gaan niet verder dan het betalen van een jaarlijkse bijdrage aan de verzekeringsmaatschappij. De in de toekomst te betalen bijdragen zullen mede afhankelijk zijn van de ontwikkeling van de arbeidsvoorwaarden en van de rendementen die de verzekeringsmaatschappij behaalt op de belegde bijdragen.

Langlopende schulden

Onder de langlopende schulden worden schulden opgenomen met een resterende looptijd van meer dan één jaar. De schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.

Kortlopende schulden

De kortlopende schulden hebben een verwachte looptijd van maximaal één jaar. Voor bonusregelingen en winstdelingen op basis van de relevante prestatieregelingen wordt een verplichting opgenomen. Daarnaast wordt een verplichting opgenomen voor contractuele afspraken, die gemaakt zijn met de medewerkers.

(Latente) vennootschapsbelasting

Tijdelijke verschillen tussen commerciële en fiscale winstbepaling worden tegen nominale waarde in de balans opgenomen als latent te vorderen respectievelijk verschuldigde vennootschapsbelasting. Latent te vorderen vennootschapsbelasting uit hoofde van compensabele verliezen wordt, voor zover het redelijkerwijs te verwachten valt dat deze realiseerbaar wordt, gewaardeerd tegen het per balansdatum bekende toekomstige belastingtarief.

RAI Holding B.V. staat aan het hoofd van een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting waarin ook de volgende ondernemingen zijn opgenomen: RAI Amsterdam B.V., RAI Solar Energy B.V., Amsterdam RAI Catering B.V. en Arfora B.V.

Grondslagen voor resultaatbepaling

Verantwoording van opbrengsten 

De bepaling van het resultaat geschiedt volgens een stelsel gebaseerd op historische kostprijs. Opbrengsten en kosten worden toegerekend aan de periode waarin de prestatie wordt verricht. Voor beurzen en tentoonstellingen betreft dit de periode waarin het evenement plaatsvindt. Winstneming vindt ook pas op dat moment plaats. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar, worden verwerkt indien en voor zover deze voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Afschrijvingen

De afschrijvingen op materiële vaste activa zijn lineair berekend en gebaseerd op de verwachte economische levensduur.

De gehanteerde afschrijvingspercentages liggen tussen de 2% en 20%. De afschrijvingen van de immateriële vaste activa zijn gerelateerd aan de aanschafwaarde en liggen tussen de 5% en 20%. Geen rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde van materiële en/of immateriële vaste activa.

Financiële baten en lasten

De financiële baten en lasten betreffen de aan de periode toe te rekenen koersverschillen, rentebaten en -lasten.

Resultaat deelneming

Het resultaat op deelnemingen betreft het aandeel van de vennootschap in het resultaat van de op netto-vermogenswaarde gewaardeerde deelnemingen. Als resultaat van deelnemingen wordt opgenomen het aan de vennootschap toekomende aandeel in het resultaat van deze deelnemingen.

Vennootschapsbelasting

De belastingen worden berekend over het commerciële resultaat vóór belastingen, rekening houdend met fiscale faciliteiten. Bij de bepaling wordt rekening gehouden met de mutatie in de voorziening voor latente vennootschapsbelasting.

Kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit liquide middelen en bankkrediet.

1.1. Geconsolideerde balans (vóór voorstel resultaatbestemming)

Geconsolideerde balans

Vóór voorstel resultaatbestemming, bedragen x € 1.000

Geconsolideerde balans
  Ref.   2016   2015
           
ACTIVA          
           
Vaste activa          
           
Immateriële vaste activa 1.1.1. 10.239   4.285  
Materiële vaste activa 1.1.2. 170.787   166.217  
Financiële vaste activa 1.1.3. 1.134   1.134  
      182.160   171.636
           
Vlottende activa          
           
Voorraden   315   403  
Vorderingen 1.1.4. 22.637   29.162  
Effecten   41   41  
Liquide middelen   742   529  
      23.735   30.135
           
      205.895   201.771
           
PASSIVA          
           
Eigen vermogen 1.1.5.        
           
Geplaatst kapitaal   2.730   2.730  
Agioreserves   22.006   22.006  
Overige reserves   58.070   57.733  
Onverdeelde winst   5.048   4.214  
      87.854   86.683
           
Voorzieningen 1.1.6.        
           
Belastinglatentie   535   508  
Voorziening Overig   1.506   1.600  
      2.041   2.108
           
Schulden          
           
Langlopende schulden 1.1.7.   61.395   59.951
           
Kortlopende schulden 1.1.8.   54.605   53.029
           
      205.895   201.771

2.1. Geconsolideerde winst- en verliesrekening

Geconsolideerde winst- en verliesrekening

Bedragen x € 1.000

Geconsolideerde winst- en verliesrekening
  Ref.   2016   2015
           
Netto-omzet 2.1.1. 120.202   126.151  
           
Som der bedrijfsopbrengsten     120.202   126.151
           
Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten 2.1.2. 47.084   58.614  
Lonen en salarissen 2.1.3. 23.547   21.973  
Sociale lasten   3.257   3.273  
Pensioenlasten   2.177   2.536  
Afschrijving op immateriële en materiële vaste activa 2.1.4. 14.979   13.778  
Overige bedrijfskosten (inclusief overige personeelskosten) 2.1.5. 19.718   17.034  
           
Som der bedrijfskosten     110.762   117.208
           
Bedrijfsresultaat     9.440   8.943
Rentelasten en soortgelijke kosten 2.1.6.   ‑2.592   ‑3.260
           
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening vóór belastingen     6.848   5.683
Belastingen op resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening 2.1.7.   ‑1.800   ‑1.469
           
Resultaat na belastingen     5.048   4.214
           
Rechtstreekse mutaties in het eigen vermogen      
           
Totaalresultaat van de rechtspersoon     5.048   4.214

3.1. Geconsolideerd kasstroomoverzicht

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

Bedragen x € 1.000

Geconsolideerd kasstroomoverzicht
      2016   2015
           
Kasstroom uit operationele activiteiten          
           
Bedijfsresultaat     9.440   8.943
           
Aanpassingen voor:          
Afschrijving op immateriële en materiële vaste activa   14.979   13.778  
Mutaties in langlopende schulden   1.459   ‑158  
Mutaties in voorzieningen   ‑67   ‑1.334  
      16.372   12.444
           
Mutaties in voorraden en vorderingen   6.613   37  
Mutaties in kortlopende schulden (exclusief bankkrediet)   ‑2.513   2.602  
      4.100   2.639
           
Betaalde interest   ‑1.936   ‑2.629  
Betaalde belastingen resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening   ‑1.783   ‑1.731  
      ‑3.719   ‑4.360
Totale kasstroom uit operationele activiteiten     26.192   19.666
           
Kasstroom uit investeringsactiviteiten          
           
Investering in materiële vaste activa   ‑18.270   ‑16.752  
Investering in immateriële vaste activa   ‑3.916   ‑842  
Desinvestering in financiële vaste activa      
           
Totale kasstroom uit investeringsactiviteiten     ‑22.186   ‑17.594
           
Kasstroom uit financieringsactiviteiten          
           
Dividenduitkering   ‑3.207   ‑2.262  
Aflossing langlopende leningen in boekjaar   ‑15   ‑2.165  
           
Totale kasstroom uit financieringsactiviteiten     ‑3.222   ‑4.585
           
Mutatie liquide middelen en bankkrediet     784   ‑2.513
           
Liquide middelen en bankkrediet per 1 januari     ‑10.242   ‑7.729
           
Liquide middelen en bankkrediet per 31 december     ‑9.458   ‑10.242

Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december 2016

1.1.1. Immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa

Bedragen x € 1.000

Immateriële vaste activa
  Beurstitels Software Overige Werken in uitvoering Totaal
           
Aanschaffingswaarde per 1-1-2016 872 7.797 1.684 383 10.736
Aanschaffingen 6.356 473 404 7.233
Gereedgekomen werk in uitvoering 411 ‑411
Desinvesteringen ‑216 ‑71 ‑287
Aanschaffingswaarde per 31-12-2016 7.012 8.610 1.684 376 17.682
           
Afschrijvingen en waardeverminderingen per 1-1-2016 763 4.565 1.123 6.451
Afschrijvingen 46 1.181 52 1.279
Desinvesteringen ‑216 ‑71 ‑287
Afschrijvingen en waardeverminderingen per 31-12-2016 593 5.675 1.175 7.443
           
Boekwaarde per 1-1-2016 109 3.232 561 383 4.285
           
Boekwaarde per 31-12-2016 6.419 2.935 509 376 10.239

Investeringen in beurstitels worden in maximaal 20 jaar afgeschreven. Jaarlijks wordt een impairment test uitgevoerd op in het verleden extern geworven titels. Software wordt afgeschreven in een periode van maximaal 10 jaar, te rekenen vanaf het moment van ingebruikneming.

De categorie ‘Overige’ betreft met name het gebruiksrecht van een lounge in de Amsterdam ArenA. Deze rechten worden afgeschreven tot het jaar 2026. Desinvesteringen hebben betrekking op activa die buiten gebruik zijn gesteld.

1.1.2. Materiële vaste activa

Materiële vaste activa

Bedragen x € 1.000

Materiële vaste activa
  Gebouwen, installaties en terreinen Inventaris Werken in uitvoering Totaal  
           
Aanschaffingswaarde per 1-1-2016 310.936 27.806 8.686 347.428  
Investeringen 14.923 955 2.392 18.270  
Gereedgekomen werk in uitvoering 7.863 102 ‑7.965  
Desinvesteringen ‑2.581 ‑441 ‑3.022  
Aanschaffingswaarde per 31-12-2016 331.141 28.422 3.113 362.676  
           
           
Afschrijvingen en waardeverminderingen per 1-1-2016 162.298 18.848 65 181.211  
Afschrijvingen 9.975 2.944 ‑65 12.854  
Desinvesteringen ‑1.735 ‑441 ‑2.176  
Afschrijvingen en waardeverminderingen per 31-12-2016 170.538 21.351 ‑0 191.889  
           
Boekwaarde per 1-1-2016 148.638 8.958 8.621 166.217  
           
Boekwaarde per 31-12-2016 160.603 7.071 3.113 170.787  

Gebouwen en terreinen worden afgeschreven in 50 jaar, het congrescentrum in 20 jaar en installaties in 10 tot 20 jaar. De overige vaste activa worden afgeschreven in 5 tot 20 jaar. 

De boekwaarde van de afgekochte erfpacht tot en met 2028 bedraagt per 31 december 2016 € 3.254.614 (2015: € 3.529.652). Desinvesteringen hebben betrekking op activa die buiten gebruik zijn gesteld.

1.1.3. Financiële vaste activa

Financiële vaste activa

Bedragen x € 1.000

Financiële vaste activa
  Totaal        
           
Stand per 1-1-2016 1.134        
Overige mutaties        
           
Stand per 31-12-2016 1.134        

De financiële vaste activa betreft een kapitaalbelang in Stadion Amsterdam C.V. van 1/9 deel van het commanditair kapitaal. De waardering van dit kapitaalbelang wordt gewaardeerd op verkrijgingprijs of lagere actuele waarde.

1.1.4. Vlottende activa, vorderingen

Vlottende activa, vorderingen

Bedragen x € 1.000

Vlottende activa, vorderingen
  2016 2015      
           
Handelsvorderingen 14.233 18.343      
Voorziening voor dubieuze debiteuren ‑1.833 ‑1.467      
  12.400 16.876      
Overige vorderingen 4.315 4.773      
Vennootschapsbelasting 136      
Overlopende activa 5.786 7.513      
           
  22.637 29.162      

De overige vorderingen bestaan onder andere uit nog te factureren bedragen € 2.918.384 (2015: € 3.612.080) en vorderingen betreffende depot betaling Pensioenen € 717.141 (2015: € 702.004)

De overlopende activa betreft onder andere vooruitbetaalde kosten € 315.450 (2015: € 1.948.423) en gemaakte personeelskosten voor toekomstige beurzen voor een bedrag van € 4.877.950 (2015: € 5.563.838).

1.1.5. Groepsvermogen

Voor een toelichting op de mutaties in het eigen vermogen gedurende 2016 en 2015 wordt verwezen naar de toelichting op de vennootschappelijke jaarrekening van RAI Holding B.V. (zie 4.1.2.). Gedurende het boekjaar vonden er geen directe vermogensmutaties plaats in het eigen vermogen.

1.1.6. Voorzieningen

Voorzieningen

Bedragen x € 1.000

Voorzieningen
  Belasting-latentie Overig Totaal    
           
Stand per 1-1-2016 508 1.600 2.108    
Dotatie 396 237 634    
Onttrekking ‑369 ‑331 ‑701    
           
Stand per 31-12-2016 535 1.506 2.041    

De passieve belastinglatentie heeft betrekking op verschillen tussen commerciële en fiscale waardering.

De overige voorzieningen bestaan grotendeels uit: individuele personeelafvloeiingen, de jubileavoorziening en overige personeel gerelateerde voorzieningen. Bovenstaande voorzieningen, met uitzondering van de individuele personeelafvloeiingen hebben een overwegend langlopend karakter.

1.1.7. Langlopende schulden

Langlopende schulden

Bedragen x € 1.000

Langlopende schulden
  2016 2015      
           
Leningen Deutsche Bank AG 26.000 26.000      
Lening Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. 26.000 26.000      
Lening Triodos Bank 253 268      
Lening Klimaatfonds Amsterdam 100 100      
Overige schulden 9.042 7.583      
           
  61.395 59.951      

Overzicht langlopende leningen

Per 31 december 2016, bedragen x € 1.000

Overzicht langlopende leningen
  Hoofdsom Aflossing in boekjaar Restsom    
           
Lening Deutsche Bank AG 26.000 26.000    
Lening Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. 26.000 26.000    
Lening Triodos Bank 283 15 268    
Lening Klimaatfonds Amsterdam 100 100    
Overige schulden 9.974 154 9.820    
           
  62.357 169 62.188    
Af: Kortlopend gedeelte langlopende schulden     793    
           
      61.395    

In 2013 is een kredietovereenkomst overeengekomen met de Deutsche Bank AG en de Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. Deze kredietovereenkomst bestaat naast rekening-couranten van € 30 miljoen uit een tweetal leningen van in totaal € 52 miljoen (50% Deutsche Bank AG en 50% Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A.) tot en met 2020.

In 2016 is een aanvullende kredietfaciliteit overeengekomen met de Deutsche Bank AG en de Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. Deze kredietovereenkomst bestaat uit een rekening-courant van US$ 6,7 miljoen bij de Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. Hierbij is overeengekomen dat de rekening-courant van de Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. met € 3 miljoen wordt verminderd en de rekening-courant van de Deutsche Bank AG met € 3 miljoen wordt vermeerderd. Op deze wijze zijn beide banken voor 50% kredietgever. De rekening-courant van US$ heeft een looptijd tot en met 2020.

De rente op de leningen bedraagt Euribor + 1,70%.

In 2013 is een renteswap contract afgesloten. Op grond van deze renteswap betaalt RAI Holding B.V. een rentepercentage van 1,54% over een bedrag van € 48 miljoen.

Als zekerheid voor de langlopende schulden en de rekening-courant zijn de bedrijfspanden aan het Europaplein bezwaard met hypotheek.

In 2014 is een kredietovereenkomst gesloten met Triodos Bank ten behoeve van de financiering van zonnepanelen. De kredietovereenkomst bestaat uit een lening van € 0,29 miljoen en heeft een looptijd tot en met 1 januari 2034. Aflossing vindt plaats per kwartaal in 79 termijnen ingaande 1 juli 2014. Het rentepercentage bedraagt 3,5% op jaarbasis voor de periode tot 17 januari 2026.

In 2014 is een kredietovereenkomst gesloten met het Amsterdams Investeringsfonds van de Gemeente Amsterdam ten behoeve van de financiering van zonnepanelen. De kredietovereenkomst bestaat uit een lening van € 0,1 miljoen en heeft een looptijd tot en met 5 maart 2029. Aflossing vindt plaats uiterlijk op 5 maart 2029 en het rentepercentage bedraagt 0%.

De overige langlopende schulden betreffen een in 1988 van de Gemeente Amsterdam ontvangen afkoopsom inzake de exploitatieverliezen van het Congrescentrum over de periode tot 2038. De afkoopsom is in het verleden opgerent tegen een rentepercentage van 7,46%. Deze afkoopsom heeft een overwegend langlopend karakter. De vrijval vindt plaats ten gunste van de bedrijfskosten. De jaarlijkse oprenting vindt plaats ten laste van de financiële baten en lasten.

Van het totaal aan langlopende schulden heeft € 3,3 miljoen een looptijd van langer dan 5 jaar. 

1.1.8. Kortlopende schulden

Kortlopende schulden

Bedragen x € 1.000

Kortlopende schulden
  2016 2015      
           
Schulden aan kredietinstellingen 10.200 10.771      
Kortlopend gedeelte langlopende leningen 793 778      
Schulden aan aandeelhouders 670      
Vooruitontvangen bedragen 20.284 22.686      
Schulden aan leveranciers 5.694 6.941      
Vennootschapsbelasting 359      
Overige belastingen en premies sociale verzekeringen 1.876 426      
Overlopende passiva 15.089 11.068      
           
  54.606 53.029      

De overlopende passiva bestaat grotendeels uit nog te ontvangen facturen voor gemaakte kosten voor een bedrag van € 6.099.937 (2015: € 7.615.345 ) en overlopende passiva met betrekking tot personeel voor een bedrag van € 3.262.482 (2015: € 3.169.456).

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

  1. Er zijn geen contractuele verplichtingen uit hoofde van huurovereenkomsten (2015: geen).
  2. Er zijn geen bankgaranties afgegeven (2015: geen).
  3. Er zijn operational leaseverplichtingen voor 44 (2015: 46) auto’s aangegaan. Ultimo het boekjaar bedragen de totale contractuele verplichtingen € 910.091 (2015: € 810.719 ), waarvan € 360.041 binnen één jaar vervalt. Het overige deel vervalt binnen 5 jaar.
  4. In het jaar 2016 zijn voor totaal € 588.686 (2015: € 634.593) aan leasebetalingen gedaan.
  5. In 2017 is overeenstemming bereikt met de Gemeente Amsterdam, afdeling Erfpacht en Uitgifte Grond en Ontwikkeling over een vervroegde wijziging van de erfpachtovereenkomst. Deze nieuwe overeenkomst heeft een looptijd van 50 jaar tot en met 30 oktober 2066. Het aanwezige deel van de geactiveerde afgekochte erfpacht per 1 november 2016 wordt over de nieuwe erfpachtperiode van 50 jaar afgeschreven. De totale verplichting inzake erfpacht (tot en met 2066) bedraagt € 12.976.314 waarvan een bedrag van € 259.526 binnen één jaar vervalt, een bedrag van € 1.297.631 vervalt binnen 5 jaar. Het overige deel heeft betrekking op de periode 2022 tot en met 2066.
  6. RAI Holding B.V. staat aan het hoofd van een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting en omzetbelasting waarin ook de volgende ondernemingen zijn opgenomen: RAI Amsterdam B.V., RAI Solar Energy B.V., Amsterdam RAI Catering B.V. en Arfora B.V. Iedere vennootschap is hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de fiscale eenheid.
  7. In het kader van de bouw van Strandzuid zijn verplichtingen aangegaan tot een totaalbedrag van € 471.260.

Financiële instrumenten

De met financiële instrumenten verbonden risico’s zijn onderstaand toegelicht.

Kredietrisico

Om het kredietrisico te beheersen wordt de blootstelling aan kredietrisico’s voortdurend bewaakt en opgevolgd. Ultimo boekjaar is geen sprake van belangrijke concentratie van kredietrisico’s. Kredietrisico’s hebben betrekking op debiteuren en overige kortlopende vorderingen. Ter zake zijn toereikende voorzieningen opgenomen.

Valutarisico

Er is geen sprake van grote valutarisico’s aangezien de operationele kasstromen en financieringsactiviteiten overwegend in euro’s plaatsvinden.

Renterisico

Renterisico’s betreffen hoofdzakelijk de voor lange termijn afgesloten langlopende leningen. RAI Amsterdam B.V. heeft renteswap contracten afgesloten in verband met het afdekken van de renterisico’s. Om de rentepercentages te fixeren zijn in 2013 renteswap contracten afgesloten voor de periode tot en met 2020 voor een bedrag ultimo boekjaar 2016 van € 48 miljoen. RAI Amsterdam B.V. betaalt een rentepercentage van 1,54% over de renteswap van de Deutsche Bank AG/Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. Over de schulden aan kredietinstellingen wordt een variabele rente betaald van 3 maand Euribor plus een individuele opslag. De middels renteswaps afgedekte bedragen zijn kleiner of gelijk aan de uitstaande hoofdsom van de leningen Deutsche Bank AG/Coöperatieve Rabobank Amsterdam U.A. De renteswaps hebben per 31 december 2016 een reële waarde van € 2.696.262 negatief (2015: € 2.969.000 negatief). De nominale waarde loopt gedurende de resterende looptijd van de renteswaps (tot en met 2020) af naar nihil.

Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening 2016

2.1.1. Omzet

Omzet

Bedragen x € 1.000

Omzet
  2016 2015      
           
Naar geografische gebieden          
           
Nederland 116.143 117.478      
Overige landen 4.059 8.673      
           
  120.202 126.151      
           
Naar activiteiten          
           
Beurzen en evenementen 50.236 56.871      
Accommodatieverhuur 19.787 18.102      
Catering 14.461 15.547      
Parkeren 5.036 5.898      
Hotelcommissies 2.555 3.285      
Facility Services 26.130 24.334      
Overige 1.997 2.114      
           
  120.202 126.151      

2.1.2. Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten

Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten

Bedragen x € 1.000

Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten
  2016 2015      
           
Beurzen en evenementen 16.894 27.012      
Accommodatieverhuur 2.401 1.743      
Kosten van inhuur 7.131 6.634      
Catering 5.179 4.791      
Personeel 7.487 7.253      
Marketingkosten 3.300 5.995      
Overig 4.692 5.186      
           
  47.084 58.614      

2.1.3. Personeelskosten

De bezoldiging van (voormalig) bestuurders (3) bedroeg in 2016 € 660.073,50. In 2015 bestond het bestuur van RAI Holding B.V. uit 1 persoon; op grond van de in artikel 383 lid 1 boek 2 BW opgenomen vrijstelling is derhalve geen melding gemaakt van de bezoldiging bestuurders in dat jaar.

De bezoldiging van commissarissen (gemiddeld 4) bedroeg € 104.125 (in 2015: € 106.682, gemiddeld 4).

Gemiddeld aantal personeelsleden

In FTE, werkzaam bij de groep

Gemiddeld aantal personeelsleden
  2016 2015      
           
In Nederland 374 375      

Personeel, naar aandachtsgebied

Percentage / FTE (stand ultimo jaar)

Personeel, naar aandachtsgebied
  2016 2015      
           
NAAR AANDACHTSGEBIEDEN          
           
Commercieel 51% 50%      
Operationeel 36% 40%      
Financieel/staf 13% 10%      
Totaal 100% 100%      

2.1.4. Afschrijving op immateriële en materiële vaste activa

De afschrijving op immateriële en materiële  vaste activa bestaat voor € 14,1 miljoen uit reguliere afschrijvingen en voor € 0,8 uit boekverlies op gedesinvesteerde materiële vaste activa.

2.1.5. Overige bedrijfskosten

Overige bedrijfskosten

Bedragen x € 1.000

Overige bedrijfskosten
  2016 2015      
           
Gebouwkosten 9.552 7.809      
Bureaukosten 694 715      
Automatiseringskosten 4.404 4.042      
Advieskosten 2.490 2.067      
Reis-, verblijf- en representatiekosten 916 898      
Overige personeelskosten 1.253 1.248      
Overige algemene bedrijfskosten 409 255      
           
  19.718 17.034      

Accountantskosten
Het ingevolge artikel 382a Boek 2 BW in het boekjaar ten laste van de vennootschap gekomen honorarium van BDO Audit & Assurance B.V. bedraagt € 73.260 (2015: € 76.550). Hiervan heeft € 70.000 (2015: € 70.000) betrekking op de jaarrekeningcontrole en € 3.260 op overige controle-opdrachten.

2.1.6. Rentelasten en soortgelijke kosten

Rentelasten en soortgelijke kosten

Bedragen x € 1.000

Rentelasten en soortgelijke kosten
  2016 2015      
           
Rentelasten 2.592 3.260      

2.1.7. Belastingen

Belastingen

Bedragen x € 1.000

Belastingen
  2016 2015      
           
Latente vennootschapsbelasting ‑369 ‑834      
Acute vennootschapbelasting huidig boekjaar 2.133 2.222      
Vennootschapsbelasting voorgaande jaren 36 81      
           
Belastinglast in de winst- en verliesrekening 1.800 1.469      

De effectieve belastingdruk over 2016 bedraagt 26,2% (2015: 25,8%) en ligt daarmee in lijn met het algemeen geldende belastingtarief in Nederland.

4.1. Enkelvoudige balans (vóór voorstel resultaatbestemming)

Enkelvoudige balans

Vóór voorstel resultaatbestemming, bedragen x € 1.000

Enkelvoudige balans
ACTIVA ref.   2016   2015
           
Vaste activa          
           
Financiële vaste activa 4.1.1. 113.092   108.044  
           
      113.092   108.044
           
PASSIVA          
           
Eigen vermogen 4.1.2.        
           
Geplaatst kapitaal   2.730   2.730  
Agioreserves   22.006   22.006  
Overige reserves   58.070   57.733  
Onverdeelde winst   5.048   4.214  
      87.854   86.683
           
Schulden          
Schulden aan groepsmaatschappijen 4.1.3.   25.238   21.361
           
      113.092   108.044

5.1. Enkelvoudige winst- en verliesrekening

Enkelvoudige winst- en verliesrekening

Bedragen x € 1.000

Enkelvoudige winst- en verliesrekening
  2016 2015      
           
Enkelvoudig resultaat na belastingen      
Resultaat deelnemingen na belastingen 5.048 4.214      
           
Nettoresultaat 5.048 4.214      

De vennootschappelijke winst- en verliesrekening is opgesteld met inachtneming van artikel 402 Boek 2 BW.

De financiële gegevens van RAI Holding B.V. zijn in de geconsolideerde jaarrekening verwerkt. Derhalve vermeldt de winst-en verliesrekening van RAI Holding B.V. conform artikel 402 Titel 9 BW slechts het aandeel in de winst na belasting van ondernemingen waarin wordt deelgenomen en het overige resultaat na belasting.

Toelichting op de enkelvoudige balans per 31 december 2016

4.1.1. Financiële vaste activa

Financiële vaste activa

Bedragen x € 1.000

Financiële vaste activa
  Deelnemingen in groepsmaatsch.        
           
Stand per 1-1-2016 108.044        
Resultaat 5.048        
           
Stand per 31-12-2016 113.092        

De vennootschap bezit 100% (tenzij anders vermeld) van de aandelen in de volgende belangrijkste deelnemingen: RAI Amsterdam B.V., Amsterdam; Arfora B.V., Amsterdam.

In deze deelnemingen zijn de resultaten verwerkt van de volgende indirecte deelnemingen (100%): RAI Solar Energy B.V., Amsterdam; Amsterdam RAI Catering B.V., Amsterdam; RAI USA, Inc., Delaware; Rui Ang Exhibition and Convention Co., Ltd., Shanghai en RAI TURKEY ULUSLARARASI FUARCILIK VE GOSTERI HIZMETLERI ITHALAT IHRACAT TICARET LIMITED SIRKETI, Istanbul. De vennootschap in Turkije is in 2016 opgericht.

4.1.2. Eigen vermogen

Eigen vermogen

Bedragen x € 1.000

Eigen vermogen
  Aandelen-kapitaal Agioreserve Overige reserves Onverd. winst Totaal
           
Stand per 1-1-2015 2.730 22.006 50.738 9.257 84.731
Resultaatbestemming 9.257 ‑9.257
Resultaat boekjaar 4.214 4.214
Dividend ‑2.262 ‑2.262
           
Stand per 31-12-2015 2.730 22.006 57.733 4.214 86.683
           
           
Stand per 1-1-2016 2.730 22.006 57.733 4.214 86.683
Resultaatbestemming 4.214 ‑4.214
Resultaat boekjaar 5.048 5.048
Dividend ‑3.877 ‑3.877
           
Stand per 31-12-2016 2.730 22.006 58.070 5.048 87.854

Het maatschappelijk kapitaal bedraagt € 13.650.000, verdeeld in 225.000 gewone aandelen A en 75.000 gewone aandelen B, elk nominaal groot € 45,50. Hiervan zijn geplaatst en volgestort 45.000 aandelen A en 15.000 aandelen B.

4.1.3. Schulden aan groepsmaatschappijen

Schulden aan groepsmaatschappijen

Bedragen x € 1.000

Schulden aan groepsmaatschappijen
  Schulden aan groeps-maatsch.        
           
Stand per 1-1-2016 21.361        
Resultaat 3.877        
           
Stand per 31-12-2016 25.238        

Evenals vorig jaar wordt op de schulden aan groepsmaatschappijen geen rente berekend.

Personeel

De onderneming heeft in 2016, evenals in 2015, geen personeel in dienst gehad.

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

Voor de deelnemingen RAI Amsterdam B.V., RAI Solar Energy B.V. en  Amsterdam RAI Catering B.V. zijn aansprakelijkheidsverklaringen ex artikel 403 Boek 2 BW afgegeven.

Amsterdam, 16 maart 2017

Directie RAI Holding B.V.

P. (Paul) Riemens, CEO
M. (Maurits) van der Sluis, COO

Raad van Commissarissen RAI Holding B.V.

R.H. (Roelf) de Boer, voorzitter
J.W.Th. (John) van der Steen, vice-voorzitter
A.M.H. (Annemarie) van Gaal
 

Voorstel resultaatbestemming

Voorstel resultaatbestemming

De Algemene vergadering van Aandeelhouders wordt voorgesteld om over het jaar 2016 een dividend uit te keren van € 2,284 miljoen. Het resultaat na belasting over 2016 is opgenomen in de post onverdeelde winst in het Eigen vermogen.

Gebeurtenissen na balansdatum

Geen.